سؤال: در مناطقي كه زعفران كشت مي‌شود، معمولاً مشتري گل زعفران را كه ثمرة پياز زعفران است، به دو صورت خريداري مي نمايد: 1. گاهي بعد از اينكه مقداري از ثمره (گل زعفران) ظاهر شده و مقداري هنوز ظاهر نشده، به‌صورت تخميني احياناً با رؤيت و احياناً بدون رؤيت يك ساله خريداري مي‌نمايد. 2. گاهي قبل از ظاهر شدن ثمره و درحالي‌كه در چند روز آينده ظاهرخواهد شد، به‌صورت تخميني با رؤيت و يا بدون رؤيت يك‌ساله خريداري مي‌نمايد. با توجه به اين‌كه زعفران در يك روز ممكن است چندين كيلو و در روز ديگر شايد كمتر از يك كيلو گل بدهد، همچنين خود پياز زعفران بر روي زمين باقي است و خريدار فقط ثمرة (گل) يك سال آن را مي‌خرد و ثمرة سال‌هاي بعدي، مال مالك اصلي است، اكنون سؤال اين است كه از صورت‌هاي فوق كدام‌يك صحيح است و در صورت صحيح بودن، عُشر محصول بر عهدة فروشنده است يا مشتري؟

جواب: از صورت‌هاي مذكور، در صورت اول، در آن مقدار ثمري كه ظاهر شده معامله جايز است و در ثمره‌هايي كه هنوز ظاهر نشده‌اند، معامله درست نيست؛ زیرا فروش چیز معدوم شرعاً جايز نمی‌باشد و در مقداری که معامله جایز است، عُشر (یک دهم) آن در سالی که مشتري اجاره نموده است، بر عهدة مشتري است.
در صورت عدم رؤيت  نيز معامله‌ جايز است، البته مشتري هنگام رؤيت اختيار فسخ را دارد.*

* شرح التنویر للحصکفی كتاب البيوع، مطلب في ‌بيع الثمر و الذرع و الشجر، مقصوداً: 7/65،662. البدائع و الصنائع، فصل فيما يرجع إلي المعقود عليه: 6/483. البحر الرائق لإبن نجیم كتاب البيع، فصل، يدخل البناء والمفاتيح في ‌بيع الدار: 5/502. المغنی لابن‌قدامه، کتاب البیوع: 4/203. الفقه الاسلامی و ادلته:4/189.

دارالافتای دارالعلوم زاهدان

منبع: ندای اسلام

سوال: آیا ذبیحه‌ی فرد مسلمانی که نماز نمی‌خواند، حلال است یا خیر؟

پاسخ: آن کس که مسلمان باشد و ما از مسلمان بودنش اطلاع داریم، ذبیحه‌اش حلال است، اما اگر نماز نمی‌خواند، مرتکب گناه شده است.
اگر چنان‌چه فرضیت نماز را انکار می‌کند و نماز نمی خواند، پس این شخص مسلمان نمی‌باشد؛ زیرا انکار فرضی از فرایض اسلامی مستلزم کفر است؛ پس در این صورت ذبیحه‌اش حلال نیست؛ ولی اگر نماز را فرض می‌داند و بنا به سستی و تنبلی و غفلت و بی‌پروایی نماز نمی‌خواند، پس این شخص فاسق است، و ذبیحه‌ی شخص فاسق حلال می‌باشد.
[شیخ الحدیث مولانا  محمد یوسف حسین‌پور حفظه الله]
منبع: سنت آنلاین

سؤال: حکم رهن در شریعت چیست؟ آیا رهنی که امروزه مروج است درست است یا نه؟

جواب: درباره ی رهن آنچه که در کتب قدیمه فقه آمده است با آنچه که امروزه باسم رهن صورت می گیرد، متفاوت است ، زیرا رهن شرعی آن است که فقط به عنوان وثیقه در دست مرتهن بماند تا اتمام مدت اجاره ، بدون اینکه از آن استفاده نماید. اما آنچه که امروزه تحت عنوان «رهن» بکار می رود در حقیقت عقد رهن نیست بلکه قرض است که برای مرتهن منفعتی در بردارد و فقهاء می فرمایند:به دلیل «کل قرض جرّ نفعا فهو ربا»حرام است .
کما اینکه در پاسخ به این نوع سؤال، حضرت مولانا رشید احمد گنگوهی می فرمایند: تصرف کردن و سکونت نمودن در منزل مرهون که در عوض رهن می باشد ، درست نیست .(فتاوای رشیدیه ص/506 ،کتاب الرهن).
ودر همین کتاب در صفحه ی 508 آمده است :سکونت کردن در منزل رهنی حرام است.
حضرت مفتی رشید احمد لدیانوی (رح) نیز در احسن الفتاوی نوشته اند: انتفاع و استفاده از شئ مروهن مطلقا درست نیست چه با اجازه راهن باشد و چه بلا اجازه، چونکه این معامله معناً ربا می باشد. «قال العلامه ابن عابدین (رح)تحت قوله (وقیل لا یحل للمرتهن لانه ربوا) قال فی المنهج و عن عبدالله محمد بن اسلم السمرقندی (رح) و کان من کبار علماء سمرقند انه لا یحل له ان ینتفع بشئ منه بوجه من الوجوه و ان اذن له الراهن لانه اذن له فی الربوا لانه لا یستوفی دینه کاملا فتبقی له المنفعة فظلا فیکون ربوا وهذا امر عظیم .... قال قلت و الغالب من احوال الناس انهم انما یریدون عند الدفع الانتفاع و لولاه لما اعطاه الدرهم و هذا بمنزلة الشرط لان المعروف کالمشروط و هو مما یعین المنع . والله اعلم (رد المحتار ج5،ص310)به نقل از احسن الفتاوی ج8،ص 498.
علامه خالد سیف الله رحمانی در «قاموس الفقه» آورده است که : سؤال این جاست که اگر خود راهن {رهن سپارنده} به مرتهن {رهن گیرنده} اجازه بدهد که از مال مرهون استفاده نماید در این صورت برای مرتهن جائز است از آن استفاده کند یا خیر؟ مولانا می فرمایند : در این باره نزد احناف سه قول وجود دارد که به شرح ذیل است :
(1)-جائز است
(2)-مطلقا جائز نیست
(3)-اگر در وقت معامله انتفاع و استفاده شرط گذاشته شده باشد ناجائز می باشد و اما اگر شرطی در میان نباشد، جائز است.
مولانا رحمانی می فرمایند: در این باره علامه شامی تا اندازه ای تفصیلا بحث نموده است ، آنچه که به نظر می رسد ایشان این معامله را ناجائز می دانند چونکه بحثش را به این جا خاتمه داده است : والغالب من احوال الناس انهم یریدون عند الدفع الانتفاع و لولاه لما اعطاه الدراهم و هذا بمنزلة الشرط ،لان المعروف کالمشروط و هو مما یعین المنع .(ردالمحتار ج5 ص311)به نقل از قاموس الفقه ج3 ص505-506
علامه شرباصی هم در «یسألونک فی الدین والحیاة»نوشته است :ولکن اذا اذن صاحب الرهن للمرتهن عن طیب خاطر فی الانتفاع بالعین المرهونة جاز له الانتفاع بها والا فلا.
ولذالک یقول بعض العلماء :المقصود من عقد الرهن هو الاستیثاق والضمان للدین ولیس عقدا للاسترباح او الاستثمار ، فکان الشئ المرهون یقوم مقام الکفیل او الصک المکتوب بالدین فاذا اذن صاحب الشئ المرهون ...جاز ذالک و یکون هذا الانتفاع جائزا عن طریق الاذن ، لا بسبب القرض (یسألونک فی الدین والحیاة ج3 ص187)
اما دهمین نشست مجمع فقی اهل سنت در تاریخ 28-29/6 /1424 ه ج برابر با 5-6/شهریور/1382 ،با حضور اکثر اعضاء که در محل حوزه علمیه دارالعلوم زاهدان برگزار شد ،فعلا دو راه حل را تصویب کردند که در این جا بعینه نقل می گردد:
راه حل
در این باره دو راه حل وجود دارد:
1-اگر می خواهند هم اجاره درست شود و هم صاحب منزل بتواند با پول و مبلغ بالایی به کار و کسب خود رونق خاصی بدهد، کرایه بهای یک سال یا چندین سال مدت اجاره را نقدا و قبلا از مستأجر تحویل بگیرد و آن را در مصالح خویش به کار گیرد، و این از لحاظ شرعی هیچ شائبه ی ربا ندارد، زیرا اجاره به شرط تعجیل اجرت ، اجاره می باشد ، درآن صورت این مبلغ از اموال صاحب منزل شمرده می شود نه رهن ِراهن{مستأجر}که مشکل شرعی در بر داشته باشد.
2-مضاربه: مستأجر با موجر خود بعد از اینکه در عقد اجاره ، مقدار مورد اجرت (مقدار مورد اجاره) را ، مشخص می کنند ،وارد انجام عقد مضاربه ی شرعی بشود که ،مبلغ پول را به صاحب منزل به عنوان مضاربه بدهد تا مضارب منفعت عمل خود ،و رب المال{مستأجر} منفعت مال خود را خود بگیرد .
والله اعلم بالصواب
دارالافتا حوزه علميه انوار العلوم خيرآباد
(مولانا)غلام احمد علي بايي عفا الله عنه

سوال: زنهای شیرده همیشه بچه ها را در بغل دارند، و همواره (مخصوصا قبل از یک سال) نمی توانند لباس ها را پاک نگهدارند. آیا با همان لباس آلوده جایز است نماز بخوانند یا خیر؟ چونکه هر بار تعویض لباس و شستن آن حرج است زیرا که ادرار بچه اختیاری نیست. مخصوصا در فصل زمستان تعویض لباس بسیار سخت است؛ آیا راه و چاره ای برای آنها وجود دارد که هم نماز ترک نشود و هم حرج نباشد؟

جواب: مادران با لباسهای آلوده و ناپاک نمی توانند نماز بخوانند، زیرا که پاک بودن لباس، بدن، محل نماز و ... از شرایط جواز نماز است. هر کدام که نباشد نماز درست نیست، از این رو راه و چاره این است که در وقت هر نماز، لباس شسته شود یا اینکه از لباس جدیدی استفاده شود و نماز را حتما سر وقت ادا کنند، چون نماز یکی از ارکان مهم دین است. «الصلوة عماد الدین» و نیز روایت داریم «لاصلوة الا بطهور»
والله اعلم بالصواب
دارالافتا حوزه علميه انوار العلوم خيرآباد
(مولانا)غلام احمد علي بايي عفا الله عنه

سؤال:‌ آيا گذاشتن پول در بانك به اين نيت كه سود و بهره‌اش را به فقرا بدهد، درست است؟

سؤال: در صورت فوت نماز جمعه، نماز ظهر را چگونه بخوانند؟

سؤال:من برای تحصیل در کشوری زندگی می کنم که اکثریت غیر مسلمان بوده و برای خوردن غذا به فست فود مراجعه می کنیم و از اینکه گوشت استفاده شده در غذا گوشت گاو و گوسفند است اطمینان کامل داریم، ولی از اینکه گوشت حلال ذبح شده است یا نه اطلاع نداریم و در کشورهای مسلمان نشین همچنین اطلاع نداشتیم و می خوردیم. حکم این غذا در اسلام چگونه است؟